Van VSME naar Voluntary Standard: moet alles weer over?
Wat verandert er, welke gegevens kun je hergebruiken en hoe bouw je verder aan je duurzaamheidsrapportage?
Je CO₂-footprint staat. HR heeft de personeelsgegevens aangeleverd. Zelfs die ontbrekende energiefactuur is boven water. Je VSME-rapport begint ergens op te lijken. En dan komt Europa met de Voluntary Standard. Nieuwe naam, nieuwe ronde?
Gelukkig kan een groot deel van je werk gewoon mee. Je energieverbruik verandert tenslotte niet doordat Brussel een aangepaste standaard vaststelt. Maar alleen ‘VSME’ vervangen door ‘VS’ op de voorkant is ook wat enthousiast.
De basis blijft behouden. Wel veranderen de Europese status, de doelgroep en een aantal datapunten. Bovendien komt er een wettelijk informatieplafond voor bepaalde vragen vanuit de keten. Dit moet je weten.

Van VSME naar VS: een doorontwikkeling
De Voluntary Standard bouwt voort op de VSME die EFRAG in december 2024 presenteerde. Na een Europese aanbeveling in 2025 stelde de Europese Commissie de aangepaste standaard op 3 juli 2026 vast bij gedelegeerde verordening.
De naam past bij de bredere doelgroep: ondernemingen buiten de verplichte CSRD-rapportage met gemiddeld maximaal 1.000 werknemers. Daarmee gaat de VS verder dan het traditionele MKB.
De verordening trad op 24 september 2026 in werking. De bepalingen over het informatieplafond gelden vanaf boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2027. Dat zijn dus twee verschillende momenten.
Wat blijft er en wat verandert?
Wat blijft en wat verandert?
De vertrouwde opbouw blijft staan. Je kiest voor de Basismodule (B1–B11) of voor de Basismodule met de Uitgebreide Module (C1–C9). De uitgebreide module kun je niet afzonderlijk toepassen.
Onderdeel | VSME | Voluntary Standard |
Europese status | Technisch advies van EFRAG, later aanbevolen door de Europese Commissie. | Vastgesteld bij gedelegeerde EU-verordening. |
Doelgroep | Vooral niet-beursgenoteerde MKB-ondernemingen. | Breder kader voor ondernemingen buiten de verplichte CSRD-rapportage, met gemiddeld maximaal 1.000 werknemers. |
Opbouw | Basis- en Uitgebreide Module. | Dezelfde modules en codes, met gerichte inhoudelijke aanpassingen. |
Dubbele materialiteitsanalyse | Niet verplicht. | Niet verplicht. |
Externe assurance | Niet verplicht vanuit de standaard. | Niet verplicht vanuit de standaard. |
Informatieplafond | De aanbeveling bood op zichzelf geen wettelijk informatieplafond. | Wettelijke begrenzing van bepaalde CSRD-informatieverzoeken aan beschermde ketenpartners. |
Een VS-rapportage vervangt overigens geen verplichte CSRD-rapportage. Controleer daarom eerst welk kader voor jouw onderneming geldt.
De verschillen zitten ook in de datapunten
Dat de hoofdstukken herkenbaar blijven, betekent niet dat iedere vraag hetzelfde blijft. Voor ondernemingen met maximaal 10 werknemers zijn bijvoorbeeld bepaalde gegevens vrijwillig geworden, waaronder informatie over energie, broeikasgasemissies, water en afval.
Ook de uitvraag over beloningsverschillen tussen vrouwen en mannen is aangepast. Binnen VSME gold daarvoor een eigen werknemersdrempel. De VS koppelt deze uitvraag aan een bestaande wettelijke verplichting om dit beloningsverschil te rapporteren. Dat vraagt dus om een andere controle. Loop je bestaande rapport daarom per onderdeel na: klopt de inhoud nog met de aangepaste vraag en de voorwaarden die daarbij horen?
Je duurzaamheidsfocus is geen rapportagefilter
Binnen je gekozen module zijn er essentiële, conditionele en vrijwillige datapunten. Je activiteiten, bedrijfsomvang en omstandigheden bepalen welke informatie je daadwerkelijk verstrekt. Een materialiteitstoets kan helpen om je strategische prioriteiten te bepalen. Maar ook de definitieve VSME vereiste zo’n toets niet.
Klimaat kan bovenaan je agenda staan, terwijl biodiversiteit minder aandacht krijgt. Daarmee vervalt de uitvraag over locaties bij biodiversiteitsgevoelige gebieden niet automatisch.
Je bepaalt zelf waar je extra impact wilt maken. Daarnaast controleer je welke informatie de standaard vraagt.

Een informatieplafond voor vragen uit de keten
CSRD-plichtige bedrijven hebben duurzaamheidsinformatie van hun leveranciers nodig. Maar dat betekent niet dat ze onbeperkt gegevens mogen opvragen.
De Voluntary Standard stelt hiervoor een wettelijk informatieplafond vast voor bedrijven met gemiddeld maximaal 1.000 werknemers. In bijlage II staat welke gegevens voor CSRD-rapportages mogen worden opgevraagd. Voor bedrijven met maximaal 10 werknemers gelden enkele uitzonderingen.
Belangrijk om te weten: dit plafond geldt alleen voor informatieverzoeken voor CSRD-rapportages, niet automatisch voor bijvoorbeeld aanbestedingen of financieringsaanvragen. Bovendien hoeft niet iedere opdrachtgever alle toegestane gegevens op te vragen.
Krijg je een uitgebreide vragenlijst? Vraag dan waarvoor de informatie nodig is. Zo weet je beter wat je wel en niet hoeft aan te leveren.
De bestaande data blijft waardevol
Goed nieuws: je hoeft niet opnieuw te beginnen. Je bedrijfsgegevens, CO₂-footprint, personeelsinformatie, beleid en doelen vormen nog steeds een prima basis voor je VS-rapportage. Controleer wel of je gegevens nog actueel en volledig zijn. Kloppen de verslagperiode en de meegenomen locaties? Sluiten je cijfers aan op de nieuwe uitvraag? En maak je duidelijk onderscheid tussen uitgevoerde maatregelen, plannen en meetbare doelen?
Een paar aandachtspunten bij de overstap:
Bedrijfsgegevens: controleer je locaties, activiteiten en verslagperiode.
Milieu- en personeelsgegevens: check de definities, voorwaarden en onderliggende bronnen.
Beleid en doelen: maak duidelijk wat je al doet, wat je van plan bent en wat je wilt bereiken.
Verder bouwen met SUB
De Voluntary Standard geeft je het kader. Maar hoe vertaal je dat naar een complete duurzaamheidsrapportage? Met de nieuwe VS-rapportgenerator van SUB Platform helpen we je stap voor stap op weg. De tool ondersteunt je bij het bepalen van relevante rapportageonderdelen, hergebruikt beschikbare gegevens uit je CO₂-footprint en helpt met slimme AI-functionaliteit bij het opstellen van je rapport. Helemaal in je eigen huisstijl.
Zelf aan de slag met de VS? In onze gratis whitepaper ontdek je wat de nieuwe standaard inhoudt en hoe je in vier praktische stappen begint.
Liever ontdekken hoe je bestaande VSME-werk aansluit op de nieuwe VS-rapportgenerator? Plan een gratis demo